Đăng Nhập      Đăng ký Quên mật khẩu
Kỹ Năng Hướng Nghiệp
Câu Hỏi Thường Gặp
Cài Đặt Phần Mềm Hỗ Trợ
Giới Thiệu Gói Bài Học
Hướng Dẫn Học Viên
Thông Tin Người Dùng
Họ tên: Khách viếng thăm
Nickname: guest
Trường: N/A
Quận (huyện): N/A
Tỉnh (Thành phố): N/A
Ngày tham gia: 11/18/2017 2:10:46 AM
Dịch Vụ Hỗ Trợ
Thông Tin về Cadasa
Giới thiệu chương trình Hướng nghiệp Cadasa
Bạn cần đăng nhập hệ thống để học hết bài học.
Lệ phí : 5.000 Đồng
Tìm hiểu ngành nghề và trường học
Kiến trúc - Xây dựng - Quy hoạch đô thị
Số phần: 10 phần
Số lần xem tối đa: 6 lần/phần
bai giang huong nghiep
Đánh giá bài giảng:

CHƯƠNG TRÌNH HƯỚNG NGHIỆP NHÓM NGÀNH

KIẾN TRÚC – XÂY DỰNG – QUY HOẠCH ĐÔ THỊ

Nội dung bài giảng sẽ giúp các bạn trả lời các câu hỏi:

1.    Nhóm ngành Kiến Trúc – Xây Dựng bao gồm những chuyên ngành nào?

2.    Những nội dung nào sẽ được đào tạo trong mỗi chuyên ngành?

3.    Những trường ĐH - CĐ nào đào tạo các chuyên ngành thuộc ngành KT – XD?

4.    Chỉ tiêu, điểm chuẩn, tỷ lệ chọi của từng chuyên ngành thuộc ngành KT – XD?

5.    Mức học phí khi học ngành này?

6.    Cơ hội học bổng và việc làm bán thời gian đối với sinh viên ngành KT – XD?

7.    Cơ hội và môi trường làm việc đối với sinh viên sau khi ra trường?

8.    Con đường phát triển nghề nghiệp của nhóm ngành KT – XD?

9.    Nhu cầu nhân lực hiện tại tương lai?

10.  Bạn phải chuẩn bị những gì để thành công trong nhóm ngành này?


      

   Chúc các bạn thành công!

Câu hỏi 1

HỎI: Em muốn thi và ngành Ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp nhưng chưa biết sẽ được học những gì ? Khi ra trường có dễ kiếm việc không?

TRẢ LỜI: Ngành Xây dựng dân dụng và công nghiệp đào tạo các kiến thức liên quan đến sức bền vật liệu, trắc địa, kiến trúc, địa chất công trình, vật liệu xây dựng, nền móng cơ học, thủy lực, kết cấu bê tông cốt thép, cấp thoát nước, thủ văn công trình, kỹ thuật tổ chức thi công, quy hoạch đô thị.  

Tốt nghiệp ngành này được cấp bằng kỹ sư xây dựng có thể làm công tác kỹ thuật điều khiển thi công các công trình nhà ở, các công trình nhà máy công nghiệp... Vị trí công việc đúng chuyên môn của ngành này là các công ty thi công, thầu xây dựng nhà ở; phòng, sở xây dựng; các công ty tư vấn, thẩm định xây dựng... 

Ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp hiện nay đang cần rất nhiều nhân lực do hiện nay nước ta đang có rất nhiều công trình và dự án về xây dựng liên quan.

Xem câu trả lời...

Câu hỏi 2

HỎI: Em muốn biết rõ hơn về các ngành thi khối V ở ĐH Kiến trúc: ngành Kiến trúc công trình và ngành Quy hoạch đô thị.

TRẢ LỜI: Sinh viên ngành Kiến trúc công trình được trang bị các kiến thức như Cơ  sở thiết kế kiến trúc (kiến trúc nhập môn – Mỹ thuật (Hội hoạ) - Vật liệu trang trí – Trang thiết bị công trình - kết cấu công trình - Trắc địa bản đồ - Kỹ thuật điện – Cây xanh môi trường – Vật lý kiến trúc – kinh tế xây dựng - Luật xây dựng ...ngoài ra còn được học nhiều môn học lựa chọn khác để bổ trợ kiến thức cho Chuyên ngành : Vật liêu trang trí – Trang thiết bị công trình - Kết cấu công trình - Xử lí nền móng – Vật lý môi trường – Điêu khắc – Kiến trúc công – Quy hoạch công viên – Nhà ở - Nhà công cộng - Nội thất và trang thiết bị - Cảnh quan kiến trúc và giữ gìn môi trường thiên nhiên - Bảo tồn trùng tu môi trường kiến trúc …

Còn ngành Quy hoạch đô thị ngoài các kiến thức cơ bản về cơ sở thiết kế kiến trúc , về kỹ thuật và mỹ thuật cũng giống như ngành kiến trúc công trình ..., sinh viên còn được cung cấp khối kiến thức chuyên sâu của chuyên ngành như: Trắc địa bản đồ - Vật lý kiến trúc - Luật xây dựng đô thị - Quy hoạch mạng lưới đường – Quy hoạch mạng lưới điện và thông tin – Kinh tế và chính sách phát triển đô thị - Quản lý và khai thác đô thị ...Ngoài sinh viên cũng sẽ được lựa chọn rất nhiều môn học nhằm bổ trợ kiến thức chuyên ngành : Xử lý chất thải đô thị - Lịch sử đô thị - Quy hoạch cảnh quan và cây xanh - Bảo tồn trùng tu công trình kiến trúc – Công trình công cộng phục vụ đô thị - Lý luận phê bình kiến trúc - Thiết kế nhanh – Kiến trúc hiện đại nước ngoài... Để khi ra trường sinh viên có thể tìm ra phương án tối ưu cho sự phát triển đô thị hài hoà , hợp lý và bền vững mục đích phục vụ cho dân cư đô thị 1 điều kiện sống ngày càng hoàn thiện hơn.

Sinh viên tốt nghiệp ngành Kiến trúc công trình và ngành Quy hoạch đô thị có thể làm việc tại: Viện  nghiên cứu kiến trúc , Viện  quy hoạch đô thị nông thôn , Viện  chuyên ngành kết cấu công trình xây dựng ,TT công nghệ xây dựng ,TT tư vấn thiết kế và xây dựng ...,Các Vụ :Vụ kiến trúc quy hoạch xây dựng ,Vụ khảo sát thiết kế xây dựng;   Các T.Cty xây dựng , đầu tư phát triển nhà và đô thị, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; Các phòng chức năng :Kiến trúc quy hoạch , nghiên cứu quy hoạch kiến trúc ,kinh tế xây dựng , quản lý dự án ...tại các Sở : Sở quy hoạch kiến trúc , Sở xây dựng ...trực thuộc 64 tỉnh và thành phố trên cả nước ; Giảng dạy tại các trường ĐH, CĐ, THCN có đào tạo chuyên ngành kiến trúc công trình và ngành quy hoạch đô thị.

Xem câu trả lời...

Câu hỏi 3

HỎI: Ngành xây dựng công trình thủy và ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp, ngành cầu đường khả năng xin việc như thế nào? Ngành nào dễ kiếm tiền nhất?

TRẢ LỜI: Khả năng xin việc của các ngành này đều rất tốt do nước ta, đặc biệt là phía Nam, đang có rất nhiều công trình, dự án về xây dựng. Khi đã có việc làm thì em sẽ có thu nhập, mức độ thu nhập cao hay thấp còn tùy thuộc vào năng lực làm việc của mỗi người.

Xem câu trả lời...

Câu hỏi 4

HỎI: Em muốn sau này làm việc liên quan đến việc phát triển mạng lưới giao thông hoặc thiết kế công trình giao thông, vậy em nên đăng ký thi ngành nào?

TRẢ LỜI: Ngành Quy hoạch giao thông đào tạo chuyên môn phù hợp với sở thích của em. Sau khi ra trường, kỹ sư ngành này có thể công tác tại các cơ quan quản lý liên quan tới xây dựng và giao thông, các ban quản lý dự án, viện quy hoạch và viện chiến lược để lập chiến lược phát triển mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, các công ty tư vấn trong và ngoài nước liên quan đến khảo sát thiết kế công trình giao thông, các khu dân cư và khu công nghiệp.

Xem câu trả lời...

Câu hỏi 5

HỎI: Em muốn thi vào ngành Thiết kế cảnh quan. Em muốn biết ngành này có những đặc điểm gì? Ra trường có dễ kiếm việc làm không?

TRẢ LỜI: Chuyên ngành thiết kế cảnh quan nằm trong ngành cảnh quan và kỹ thuật hoa viên. Mục tiêu của ngành học này cung cấp những kiến thức, kỹ năng về thiết kế, thi công cũng như quản lý cảnh quan môi trường, hoa viên; xây dựng mảng xanh đô thị tại các thành phố lớn; thiết kế cảnh quan và hoa viên cho các khu đô thị, chung cư mới. Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất các hoa cảnh & cây kiểng đặc chủng có giá trị kinh tế cao.  

Kỹ sư ngành cảnh quan và kỹ thuật hoa viên có cơ hội phát triển ngành nghề tại cơ quan tư vấn, nghiên cứu, sản xuất liên quan đến ngành học: văn phòng kiến trúc sư trưởng, Sở Quy hoạch - kiến trúc, Sở Xây dựng, các Công ty công viên cây xanh, Công ty công trình đô thị, Công ty du lịch sinh thái; các khu du lịch, khu chế xuất, khu công nghiệp, sân golf, các cơ sở khuyến xanh của tư nhân, quốc doanh, các công ty du lịch sinh thái. Ngoài ra, còn có thể làm việc tại các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, khu dự trữ sinh quyển, khu di tích lịch sử, thảo cầm viên v..v.

Xem câu trả lời...

Trang: 1 /2
Chủ đề 1

Nghề Kiến trúc - Thách thức và Hội nhập

Nếu qui định được trách nhiệm rõ ràng giữa thiết kế và thi công, việc quản lý sẽ đơn giản, mọi vi phạm đều có pháp luật xử lý. Bên thiết kế chủ yếu bảo đảm công năng sử dụng, mỹ thuật kiến trúc, giám sát công trình. Do uy tín nghề nghiệp, trách nhiệm trước pháp luật, cạnh tranh về chất lượng, đơn vị thi công thường tự tổ chức giám sát riêng, với đội ngũ chuyên viên có trình độ.

Ưu tiên cho một mô hình quản lý xây dựng

Tôi không đồng tình lắm với nhận xét cho rằng tất cả các công trình xây dựng của ta đều yếu kém. Có lẽ một số công trình nhà nước thì như vậy thật, nhưng công trình tư nhân, nhất là công trình sở hữu nước ngoài đa phần đều tốt. Rồi ai cũng ngạc nhiên: vì sao cũng với những công nhân, kiến trúc sư, kỹ sư người mình đó, nhưng xây cất công trình cho nước ngoài thì tốt, mà làm công trình cho mình thì lại rất dở?

Xem xét lại thì rõ ràng ta chưa làm tốt khâu cơ bản đầu tiên: Quản lý xây dựng. Yếu nhất là khâu giám sát thi công. Thực tế ở các nước, vào bất cứ thời đại nào, nếu không quản lý chặt chẽ, trách nhiệm phân chia không rõ ràng, tiêu cực vẫn có.

Trước tình trạng thất thoát lãng phí đó, thay vì tìm ra các giải pháp căn cơ, ngăn chặn tận gốc thì phải chăng ta chỉ đề ra các biện pháp mang tính đối phó tình thế. Như tăng cường bộ máy kiểm tra phức tạp nhiều tầng bậc; ban hành thêm qui định mới, chồng chéo nhau; giao phó cho nước ngoài thiết kế và thi công... Làm như vậy, trong tình hình pháp lý chưa rõ ràng, năng lực cán bộ quản lý còn yếu lại quan liêu, xử lý vi phạm chưa minh bạch thì chỉ gây thêm khó khăn cho người làm nghề kiến trúc.

Vì sao để giải quyết vấn đề trên, ta không làm một cách đơn giản hơn? Đó là ưu tiên rà soát và ấn định lại các qui định, thủ tục điều hành công tác quản lý xây dựng: đơn giản, chặt chẽ, khả thi, nhằm bảo đảm chất lượng, đẩy nhanh tiến độ thiết kế và thi công. Nhìn ra các nước chung quanh, họ đều có kinh nghiệm và làm tốt khâu này, ta cần học hỏi. Tham khảo rồi chọn một mô hình nào phù hợp và đạt được chất lượng công trình tốt nhất, có biện pháp hữu hiệu, tránh tiêu cực, thất thoát lãng phí trong xây dựng.

Nếu qui định được trách nhiệm rõ ràng giữa thiết kế và thi công, việc quản lý sẽ đơn giản, mọi vi phạm đều có pháp luật xử lý. Bên thiết kế chủ yếu bảo đảm công năng sử dụng, mỹ thuật kiến trúc, giám sát công trình. Do uy tín nghề nghiệp, trách nhiệm trước pháp luật, cạnh tranh về chất lượng, đơn vị thi công thường tự tổ chức giám sát riêng, với đội ngũ chuyên viên có trình độ.

Điều đó, ngành kiến trúc xây dựng ở miền Nam trước 1975 đều làm. Các công trình xây dựng tại Sài Gòn thời đó như Dinh Độc Lập, Thư viện Quốc gia, Khách sạn Caravelle, Bệnh viện Vì Dân (Thống Nhất), Trường Y khoa... đã áp dụng mô hình này, chất lượng và thẩm mỹ cho đến nay không có vấn đề gì đáng phàn nàn.

Ảnh minh họa

Xác định vai trò thiết kế của kiến trúc sư 

Trước đây ở Sài Gòn và nay thì cả thế giới đều áp dụng việc phân công tách bạch các khâu thiết kế và thi công trong xây dựng công trình. Chỉ có ở nước ta là có tình trạng mập mờ và nhập nhằng này mà thôi!

Kiến trúc sư chủ yếu đảm trách phần công năng, mỹ thuật công trình: bố cục, kiểu dáng, hình khối, màu sắc, vật liệu, tổng dự toán. Theo thông lệ quốc tế, phần thiết kế thể hiện (kết cấu, điện, nước) được chuyển qua khâu thi công, giải tỏa trách nhiệm của kiến trúc sư không có điều kiện quán xuyến hết mạng lưới kỹ thuật rất phức tạp. Căn cứ trên hồ sơ thiết kế kiến trúc, bên thầu đảm trách việc này vì một công ty thầu đúng nghĩa đều có bộ phận chuyên viên, kỹ sư riêng.

Một khi đã có phân công rạch ròi, đơn vị thi công chịu trách nhiệm về phần kết cấu từ 10 đến 15 năm, các phần khác từ 1 đến 2 năm. Xảy ra sự cố, bên thi công phải sửa chữa, làm chậm có thể mất tiền ký quỷ, bảo hành và nếu nghiêm trọng hơn thì đưa ra tòa xét xử theo luật.

Ở đây có một vấn đề cần lưu ý ngay. Do những mâu thuẫn và khó khăn trong thiết kế, nhiều người trách nhiệm bộ ngành, thành phố đã không tìm hiểu giúp khai thông bế tắc mà vội vàng gây cả phí phạm không sử dụng đội ngũ chuyên viên người mình cần việc làm. Tôi đã thử phân tích và nhìn thấy hầu hết công trình do nước ngoài đảm trách đơn giá quá cao, điều hành bảo quản tốn kém, không phù hợp với điều kiện sử dụng tại Việt Nam (lạm dụng điều hòa nhiệt độ, ít tận dụng ánh sáng, thông thoáng tự nhiên, không phù hợp với thời tiết khí hậu nhiệt đới). Trong thực tế, điều này tạo điều kiện cho người nước ngoài giành hết công ăn việc làm, rồi tiếp tục thuê mướn lại chuyên viên và nhân công trong nước làm thay với lương rẻ!

Trước đây ở Sài Gòn và tại tất cả các nước, giới thiết kế nước ngoài làm ăn tại nước nào đều bắt buộc phải hợp tác một cách nào đó với chuyên gia, người thiết kế tại chỗ. Điều này tôi nhìn thấy trước 1975 người ta đã làm và Trung Quốc thì đã áp dụng cách đây trên 20 năm rồi.

Nói như vậy, không phải ta cứ chủ quan cho rằng cái gì mình cũng  giỏi, không cần kinh nghiệm của người. Phải nhìn nhận có một số công trình đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao ta chưa có kinh nghiệm, vẫn cần tư vấn nước ngoài. Nhưng không phải công trình nào cũng cần làm như vậy, mà nên làm kiểu sao cho họ phải hợp tác với người mình để ta học hỏi được thêm. Trung Quốc chẳng hạn, nay tuy đã khá, vẫn không ngần ngại tiếp tục thuê tư vấn nước ngoài cho các công trình lớn và phức tạp về kỹ thuật, nhưng bản thân chuyên gia họ đều được hợp tác làm việc với chuyên gia nước ngoài.  

Ảnh minh họa

Một Đoàn nghề nghiệp đích thực   

Suốt mười năm qua, anh em trong nghề không ngớt tranh luận và tìm kiếm phương cách tập hợp nhau lại, nhằm tạo sức mạnh trong hoạt động nghề nghiệp đạt hiệu quả cao.

Phải nói lực lượng kiến trúc sư và kỹ sư của ta nay đã khá đông đảo, nhưng hoạt động còn rất phân tán. Một số làm việc trong cơ quan nhà nước, đa phần thì chưa có công ăn việc làm ổn định. Đặc biệt đối với giới trẻ hành nghề càng khó khăn hơn, thường phải bươn chải tự làm lấy (do chưa được đào tạo hành nghề ở nhà trường hoặc thực tập cụ thể sau tốt nghiệp). Không ít người phải tìm kiếm nghề khác kiếm sống. Số đeo bám nghề, phải thỏa hiệp, móc ngoặc để có việc làm, tranh giành nhau rất mất đoàn kết, vì vậy mà hoạt động nghề nghiệp khó đạt hiệu quả cao.

Đất nước đang bước vào thời tích cực hội nhập với khu vực và thế giới, khối lượng xây dựng cơ sở vật chất là rất lớn (từ nguồn ngân sách nhà nước, vốn nước ngoài, tư nhân trong nước). Nếu ta chấn chỉnh lại đội ngũ, tổ chức nghề nghiệp rõ ràng, tìm biện pháp nâng cao tay nghề anh em trong nước thì đây là thời cơ hiếm giúp cho lực lượng xây dựng nước mình có cơ hội phát triển nghề nghiệp ngang tầm thế giới.

Tôi nhận xét thấy hình như ta đang lúng túng giữa hai mô hình tổ chức nghề nghiệp:

Hoặc như Trung Quốc vẫn duy trì Hội kiến trúc sư quy về một mối lực lượng thiết kế, nhưng nhằm đáp ứng yêu cầu kinh tế thị trường vẫn hình thành các tổ chức thiết kế tư vụ cùng một số tập đoàn thiết kế & thi công lớn, đầy đủ năng lực kỹ thuật và nhân sự tay nghề cao, có thể cạnh tranh ngang ngửa với nước ngoài.

Hoặc theo gương hầu hết các nước trên thế giới, nhất là ở khu vực Đông Nam á (và cũng là mô hình Sài Gòn trước 1975), hình thành Đoàn chuyên nghiệp về nghề thiết kế kiến trúc, hoạt động tương tự như Đoàn Luật sư hiện nay.

Nay ở ta, phải chăng đang có sự nhập nhằng về các quan niệm tổ chức “Hội kiến trúc sư” (hoạt động đoàn thể) hay “Đoàn kiến trúc sư” (hoạt động nghề nghiệp). Theo thông lệ quốc tế và lề lối hành nghề trong nền kinh tế thị trường, văn bằng cấp phát ở đại học chỉ là một chứng chỉ xác nhận trình độ đào tạo chuyên môn, Đoàn nghề nghiệp mới là tổ chức quyết định về việc hành nghề tư vụ. Tốt nghiệp bất cứ một môn học nào, sau một thời gian thực tập ta có thể thi để lấy chứng chỉ hành nghề, do tổ chức nghề nghiệp cấp phát. Đây là một dạng thi tuyển làm nghề, do nhà nước ủy quyền cho Đoàn nghề nghiệp thực hiện theo đúng Luật hành nghề chuyên môn nào đó. Đối với nghề kiến trúc cũng tổ chức như vậy, giống như Đoàn Luật sư, Đoàn Bác sĩ...

Phải chăng đó là những công việc cấp bách của tất cả anh em trong nghề kiến trúc chúng ta hôm nay. Dẫu làm muộn còn hơn không trước thách thức hội nhập cũng như yêu cầu việc làm của đội ngũ ngày càng đông đảo kiến trúc sư trẻ.

KTS. Nguyễn Hữu Thá

Xem chi tiết...

Chủ đề 2

Kiến trúc sư: - Thiết kế, đôi khi muốn khóc!

Điều quan trọng nhất của kiến trúc sư là phải lường trước và kiểm soát được những sự thay đổi thiết kế. Bởi vì, đôi khi có sự cố khiến kiến trúc sư và cả chủ nhà đều… bỗng dưng muốn khóc!

Mặt bằng bể bơi ở thiết kế ban đầu có hình chữ nhật, nhưng khi thi công kiến trúc sư đã chủ động điều chỉnh thiết kế sang một hình cong tự do và mềm mại hơn. - Ảnh: Hà Thành (Kiến trúc & Đời sống - SGTT)

Từ bản vẽ đến công trình là một khoảng cách không hề nhỏ. Ai làm thiết kế cũng biết điều này. Công trình trong quá trình thi công cho đến khi hoàn thiện ít nhiều đều có sự điều chỉnh thay đổi không giống như thiết kế ban đầu. Thực tế không đúng như bản vẽ, đó là một… thực tế! Dù không muốn ta cũng phải chấp nhận ở một mức độ nào đó. Khách quan mà nói, không phải lúc nào việc thay đổi so với thiết kế ban đầu cũng là tiêu cực hay không tốt. Trong rất nhiều trường hợp sự thay đổi đó làm cho công trình tốt hơn. Điều quan trọng nhất của kiến trúc sư là phải lường trước và kiểm soát được những sự thay đổi thiết kế.

Khi chủ nhà làm “đạo diễn”

Khi bắt đầu khởi động chuyện xây nhà, nhiều ông chủ bà chủ đều không biết phải làm như thế nào để từ mảnh đất với những kích thước như thế có thể đặt lên đó một ngôi nhà với những yêu cầu, nhu cầu của chính mình đề ra. Loại trừ những trường hợp chủ nhà tự vẽ, tự xây (với những bản vẽ đơn giản, yêu cầu công năng không quá khó) thì việc mời kiến trúc sư là điều cần thiết. Sau quá trình tư vấn, lên phương án sơ bộ, rồi triển khai thiết kế kỹ thuật là giai đoạn thi công.

Nếu như ban đầu, chủ nhà không biết bắt đầu từ đâu, mọi suy nghĩ, nhu cầu không được cụ thể hoá để nhìn thấy (bản vẽ), thì sau khi cầm hồ sơ thiết kế trong tay, mọi vấn đề đã sáng tỏ hơn nhiều. Nói cách khác, kiến trúc sư là người đã khai thông sự bế tắc ban đầu đó. Và ngay sau đó, chuyện không vui hay xảy ra là chủ nhà sẽ tự ý điều chỉnh trên cơ sở hồ sơ đã có trong tay. Việc thay đổi này có thể ở nhiều mức độ khác nhau, cho nhiều kết quả khác nhau, xấu nhiều hơn là tốt. Bản vẽ phương án kiến trúc, thậm chí cả bản vẽ kỹ thuật thi công khi đó chỉ có chức năng… tham khảo. Dù là chủ nhà đã trả thiết kế phí hay chưa, thì việc yêu cầu chủ nhà làm đúng bản vẽ không dễ, vì thiếu hành lang pháp lý cho kiến trúc sư cùng nhiều vướng mắc khác về mặt xã hội. Nhưng ngược lại, khi bản vẽ có vấn đề, nhiều khi kiến trúc sư lại bị chủ nhà “hành” đến đau đầu.

Chuyện chưa hết. Nếu như chủ nhà cầm bản vẽ, tự điều chỉnh và “đạo diễn” trong quá trình thi công, gạt vai trò của kiến trúc sư và những giá trị chuyên môn, pháp lý của bản vẽ ra ngoài, thì kiến trúc sư… càng nhàn, dẫu có buồn. Bi kịch hay xảy ra ở chỗ: khi chủ nhà tự điều chỉnh có vấn đề không giải quyết nổi, lại gọi kiến trúc sư. Lúc đó quả thật là kiến trúc sư và cả chủ nhà đều… bỗng dưng muốn khóc!

Thực tế là... thực tế!

Thiết kế đã xong, hồ sơ đã chuyển ra công trường để thi công. Nhưng cũng có những trường hợp kết quả khác với bản vẽ. Không phải chủ nhà tự sửa, cũng không phải bản vẽ chỉ để tham khảo. Lý do là chủ nhà có những nhu cầu mới, hoặc nhu cầu thay đổi nhiều khi là sự xung đột ý kiến giữa các thành viên trong gia đình, mà ý kiến của người thắng cuộc khác với ý kiến thống nhất khi thiết kế. Ý kiến của thầy phong thuỷ cũng có tác động khá nhiều tới chủ nhà, thậm chí có thể làm đảo lộn phương án thiết kế.

Những trường hợp này kiến trúc sư thường phải vẽ lại, hoặc đưa ra tư vấn, giải pháp mới, tuy có mệt và mất thời gian nhưng vẫn được tôn trọng, và quan trọng hơn là vẫn kiểm soát được công trình để đưa ra giải pháp tốt nhất. Có thể lấy ví dụ như thay đổi kích thước dài rộng hay chất liệu cửa, thay đổi kiểu lan can cầu thang, thay đổi hình dáng hay chiều cao một mảng tường trang trí. Trường hợp này cũng hay liên quan đến vấn đề kinh tế, chi phối chủng loại vật liệu. Người viết bài này đã từng phải “xoá sổ” nhiều lần bản vẽ lát sàn (gạch ceramic) với những tính toán décor công phu, chỉ vì sau khi cân nhắc và tham khảo nhiều nơi, chủ nhà đã mạnh dạn quyết định dùng sàn gỗ, chấp nhận chi phí cao hơn (mặc dù ban đầu đã được tư vấn). Hay trường hợp khác, một kiến trúc sư đã vẽ xong chi tiết lan can cầu thang; nhưng chủ nhà đang muốn một sự tối giản, đã đề xuất cùng kiến trúc sư, và họ cùng thống nhất với giải pháp vách kính trong suốt thay cho lan can cầu thang bằng thép – kính – gỗ.

Những thay đổi nhu cầu, ý thích của chủ nhà không hiếm, có thể nó sẽ là yếu tố tích cực để làm cho công trình tốt hơn. Nhưng cũng thật tệ hại nếu chủ nhà không vững lập trường, tham khảo nhiều và thay đổi nhiều nơi nhiều chỗ, thay đổi liên tục. Chuyện này cộng với việc kiến trúc sư kém bản lĩnh, gật đầu chiều theo thì hẳn công trình sẽ bị chắp vá, không còn thống nhất nữa.

Khi chủ nhà liệu cơm gắp mắm

Từ khi kiến trúc sư đặt bút thiết kế cho tới hạng mục thi công cuối cùng của một ngôi nhà kết thúc, thời gian có thể tính bằng năm. Trong thời gian đó có rất nhiều sự thay đổi ở thị trường vật liệu xây dựng và thiết bị. Nếu biến động lớn về giá cả (thường là tăng cao, ít khi giảm), có thể ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình và kết quả thi công. Không ít chủ nhà phải liệu cơm gắp mắm rút bớt quy mô, bỏ bớt hạng mục, thay chủng loại vật liệu rẻ hơn cho hợp túi tiền. Kiến trúc sư lại thêm mệt khi chỉnh sửa thiết kế, ít nhiều cũng thông cảm với chủ nhà. Khi thiết kế phần hoàn thiện, đặc biệt là ốp lát hay lựa chọn thiết bị, kiến trúc sư thường dựa trên những mẫu mã ở catalogue do nhà sản xuất đưa ra. Tuy nhiên tới thời điểm thi công, không phải mẫu nào cũng còn. Việc các nhà sản xuất hết hàng, huỷ mẫu là thường xuyên. Lúc đó lại phải chọn một chủng loại vật liệu, thiết bị tương tự, có thể của hãng khác. Tuỳ từng trường hợp cụ thể mà ưu tiên yếu tố nào giống hoặc gần giống với thiết kế ban đầu như chất liệu, kích thước, màu sắc…

Cũng có khi vào thời điểm thiết kế, chưa có loại vật liệu hay giải pháp này. Nhưng nó lại xuất hiện trước khi thi công hạng mục đó, với những ưu điểm vượt trội. Và có thể chính kiến trúc sư sẽ chủ động tư vấn cho chủ nhà sử dụng loại vật liệu/ thiết bị hay giải pháp mới thay thế thiết kế ban đầu.

Do thiết kế và thi công

Việc thi công khác thiết kế là điều người thiết kế – kiến trúc sư không hề muốn. Vì điều đó vừa làm sai lệch, méo mó tác phẩm của tác giả; vừa gây phiền hà mất thời gian phải liên đới giải quyết. Nhưng một cách khách quan phải thừa nhận rằng chuyện thiết kế bị thay đổi do chính lỗi của thiết kế cũng là… bình thường. Việc chưa nắm rõ đầu bài và yêu cầu của khách hàng, việc tính toán sai khi thiết kế kỹ thuật, hoặc thiếu kiểm soát chặt chẽ khi người chủ trì giao cho hoạ viên khai triển… đều có thể cho xuất xưởng bản vẽ thiết kế sai, lỗi… bắt buộc phải chỉnh sửa khi thi công. Những sự cố như thế này có thể do kiến trúc sư non tay, trình độ kém, thiếu kinh nghiệm; nhưng cũng có thể do quy trình quản lý thiết kế – triển khai bản vẽ (ở các văn phòng, công ty tư vấn thiết kế) chất lượng chưa cao. Những lỗi thiết kế đương nhiên kiến trúc sư phải chịu trách nhiệm và phải giải quyết, ở cả góc độ đạo đức nghề nghiệp và pháp lý được quy định trong nội dung giám sát tác giả. Điều làm nhiều kiến trúc sư hơi buồn, như đã nói ở phần đầu; là tình trạng khi tự ý thay đổi thì không hỏi gì kiến trúc sư, đến khi có sự cố thì đòi kiến trúc sư giải quyết (giùm!); và khi kiến trúc sư gặp lỗi thiết kế thì “hành” kiến trúc sư quá mức.

Đôi khi, không phải do thiết kế bị lỗi, mà vẫn có sự thay đổi. Ấy là khi kiến trúc sư tìm được một phương án hay hơn, giải pháp hợp lý hơn thiết kế đang có. Nếu như chủ nhà đồng thuận (thường là như vậy) thì chuyện điều chỉnh thiết kế khi thi công sẽ không gặp trở ngại nhiều.

Sau thiết kế là chuyện thi công. Chuyện này là chuyện dài, khá là khó chịu nhưng cũng thú vị. Với thực trạng xây dựng nhà ở dân dụng hiện nay, trình độ quản lý thi công còn hạn chế do cả phương thức và nhân lực; thì việc thi công sai lệch bản vẽ thường làm các kiến trúc sư phát khùng, bởi nhiều khi sai rất vô lý và ngớ ngẩn. Hậu quả có thể nhẹ, dễ xử lý, hoặc có thể trầm trọng mà việc xử lý khó khăn tốn kém. Trong trường hợp sau, chủ nhà hay xót của nên tặc lưỡi chấp nhận, tức là không chỉnh sửa theo đúng thiết kế. Các công ty xây dựng ở mảng nhà ở nhỏ không nhiều, chủ nhà cũng ít khi thực hiện theo phương thức lựa chọn nhà thầu chuyên nghiệp (do chi phí cao) mà hay thuê những đội thợ xây dựng tự do. Nhiều anh chủ thầu tay ngang không đọc nổi bản vẽ, chỉ huy thợ thi công theo thói quen, cộng với sự “sáng tạo” hồn nhiên đã làm thực tế công trình xa rời bản vẽ thiết kế. Trình độ hạn chế, tư duy làm việc cũ cùng với sự vô trách nhiệm nhiều khi cho hậu quả nặng nề. Có anh cai làm sai cả cái sàn bêtông, gãi đầu hồn nhiên rằng: tại xem… nhầm bản vẽ tầng dưới. Có anh thợ điện đi thiếu dây đèn thang, thành ra chỉ bật/tắt được một phía; cũng cười: tại… quên. Thật hết biết!

Có kiến trúc sư mệt mỏi nói rằng: Vẽ một bản vẽ kỹ thuật sơ sài thì không đành (vì lương tâm nghề nghiệp), và sản phẩm không kỹ thì cũng khó làm khách hàng tươi cười khi thanh toán. Nhưng bản vẽ chỉ được sử dụng 30 – 40%, phần còn lại không được sử dụng. Hầu hết các quy định, chỉ dẫn thi công, chỉ định vật tư, các chi tiết phóng to… chỉ để… làm bản vẽ thêm đẹp. Đó là sự thật! Có thể gặp rất nhiều các chỉ dẫn trong các bản vẽ thiết kế kỹ thuật không được thực hiện (mà có phần khá nguy hiểm là làm xong không biết). Ví dụ như: “Thực hiện chống thấm sàn và chân tường vệ sinh trước khi ốp lát”, “bậc thang xây gạch đặc”, “chờ thép từ dầm cho lanh tô cửa sổ”… Những yêu cầu kỹ thuật đó nhà thầu thi công có khi không thèm đọc, hoặc đọc mà không thèm làm, vì cho rằng không làm… không sao (?). Cũng có thể do nhà thầu báo giá trọn gói cả vật tư và nhân công (khi chưa xem kỹ thiết kế), nay làm đúng thì sẽ chi phí nhiều hơn.

Thái độ làm việc chưa chuyên nghiệp trong thi công, đặc biệt là thiếu tôn trọng thiết kế cũng là một nguyên nhân làm cho thực tế công trình xa rời bản vẽ. Khi có vấn đề, lẽ ra mời kiến trúc sư đến cùng bàn bạc giải quyết, nhưng nhiều anh thi công đã qua mặt thiết kế, tự ý làm theo cách của mình, hoặc tư vấn cho chủ nhà giải pháp. Đương nhiên là đa phần các giải pháp này đều không phải tối ưu, thậm chí rất tệ, vì không ai có thể có cái nhìn tổng quan như vị trí của kiến trúc sư. Thêm nữa là vấn đề đạo đức nghề nghiệp. Thay vì việc phải làm đúng và làm cho thiết kế tốt nhất, thì các nhà thầu thi công hay cố tình chỉnh sửa sao cho dễ, cho nhanh và đỡ tốn kém cho mình. Hậu quả là kiến trúc sư phải đi thanh minh rằng: cái này thiết kế khác, không như thi công…

Trong quá trình thi công, những chuyện sai lệch bản vẽ (không phải do chủ nhà chủ động điều chỉnh) có thể giảm thiểu bằng cách bố trí người giám sát có chuyên môn; song song với việc tác giả thiết kế phải “ghé mắt” thăm công trình thường xuyên để phát hiện và điều chỉnh kịp thời những sai lệch nếu có.

Và những lý do khách quan khó kiểm soát

Chủ nhà thay đổi, kiến trúc sư vẽ lỗi, thi công làm sai… Đó là những nguyên nhân để kết quả cuối cùng không như dự kiến ban đầu. Nhưng cũng có những lý do rất khách quan mà không thể lường trước nổi, không thể kiểm soát nổi. Chỉ có đến lúc đó mới biết, mới chạm và bắt buộc phải cùng nhau xử lý căn cứ vào tình hình thực tế.

Cách đây vài năm, ở công ty cũ, người viết bài này cùng một vài đồng sự, cộng sự tham gia thiết kế biệt thự của một người nước ngoài ở ngoại thành Hà Nội. Sau khi thiết kế kỹ thuật xong xuôi, chủ nhà buồn rầu tới văn phòng thiết kế thông báo là mới công bố quy hoạch khu vực đó. Đất (dự kiến xây dựng) nhà ông sẽ bị thu hồi khoảng 50% để làm hạ tầng. Dẫu là đất thu hồi có bồi thường, và nhà thì chưa xây, nhưng giấc mơ về ngôi biệt thự đã thành mây khói vì phần đất còn lại quá nhỏ. Và tất nhiên các bản vẽ cũng không còn giá trị để thi công…

Đấy là chuyện của nhà nước, chính quyền. Còn chuyện của dân lại càng rắc rối. Ở những khu dân cư phức tạp về địa hình, giao thông, quan hệ… thì xây nhà là một điều cực khổ. Nhẹ thì càu nhàu phàn nàn, gây khó dễ; nặng thì tố cáo, kiện cáo tùm lum. Kiến trúc sư cũng không thoát nổi mấy sự vụ này. Nào là: “Anh ơi, hàng xóm không cho đưa ban công ra như thế, giờ sao hả anh?”, “Hàng xóm không cho mở cửa sổ to thế, giờ thu nhỏ lại thế nào?”, “Nhà đối diện không đồng ý cục nóng điều hoà nhà mình thổi sang đó…” v.v. Có những chuyện kiến trúc sư phải xắn tay giải quyết, nhưng nhiều chuyện chả liên quan, hoặc không phải trách nhiệm mà chủ nhà cứ ơi ới làm kiến trúc sư điên cả đầu, mất thời gian.

Hoặc có những chuyện nghe cả bi thương lẫn hài hước, tưởng như không liên quan đến chuyên môn mà lại ảnh hưởng nặng – cụ thể là phải sửa đổi thiết kế. Ví dụ như vài chuyện mà người viết bài và các đồng nghiệp đã từng gặp phải: gia đình có người ốm đau bất chợt, phải chi phí nhiều nên cắt giảm kinh phí xây nhà, sửa đổi thiết kế; gia đình làm ăn thua lỗ, cũng thay đổi chủ trương đầu tư xây dựng; có người lại tự nhiên “trúng quả” đúng thời điểm chuẩn bị xây, nên yêu cầu kiến trúc sư làm tất cả mọi thứ xịn hơn thiết kế hiện tại…

Từ bản vẽ đến công trình, từ thiết kế đến thi công… luôn có khoảng cách, luôn sai lệch và không giống nhau. Không nên cho đó là vấn đề tiêu cực, mà nên nắm bắt và kiểm soát nó, giảm thiểu yếu tố tiêu cực và phát huy yếu tố tích cực khi có cơ hội. Kiến trúc, và kiến trúc sư cũng phải thích nghi với các vấn đề xã hội. Đó chính là cuộc sống!

Theo: "Có hàng trăm lý do để... dở khóc dở cười."

Tác giả Hà Thành (Kiến trúc & Đời sống - SGTT)

Xem chi tiết...

Chủ đề 3

Thiết kế đồ họa - Graphic Design (nghề nghiệp của tôi)

Tôi và các bạn vẫn thường xuyên nhận được từ người quen những câu hỏi về nghề nghiệp. Nhưng không phải lúc nào mọi người cũng hiểu ngay là tôi làm nghề gì.

Đặc biệt với người lớn tuổi, khái niệm về nghề đồ họa là rất mơ hồ. Một số người hiểu thiết kế đồ họa là làm họa viên họa đồ của kiến trúc, một số người khác, có quan sát nhiều hơn, thì link ngay đến nghề kẻ bảng quảng cáo, cắt dán decal... Thế là để giải thích, tôi thường thêm một số danh từ kèm theo như quảng cáo, sách báo, catalogue, brochure... để mọi người hình dung ra nghề nghiệp trong đầu. Thậm chí có lần tôi còn hỏi thử 1 em sắp thi vào đại học ngành đồ họa rằng em có biết công việc của một nhà thiết kế đồ họa là gì không thì cũng chỉ nhận được câu trả lời rất mơ hồ: chắc là sẽ thiết kế gì đó...!!! 

Điều này thật lạ vì với 1 xã hội đang phát triển như Việt Nam, đồ họa hiện diện ở khắp mọi nơi. Từ bao bì của hàng tiêu dùng hàng ngày cho đến các mẫu quảng cáo nhan nhản trên báo đài, các băng rôn giăng đầy ngã tư, các tờ rơi chào mời mua hàng... hay gần hơn các nhãn chai lọ trong bếp, trong toilet, các họa tiết trên chén bát, các mẫu logo trên đồ gia dụng,ngay cả bảng chỉ dẫn đường, các biển hiệu giao thông,... đâu đâu cũng có sự hiện diện của đồ họa. Thử tưởng tượng mà xem, thế giới này không có đồ họa, theo tôi chắc cũng chả hơn gì sao hỏa hay sao kim với toàn một sắc xám và sự hỗn loạn. 

Tôi đã từng đọc một bài viết trong đó có ví thiết kế đồ họa như bạn đang uống một ly vang, điều bạn quan tâm sẽ là chiếc ly chứa rượu, chắc chắn bạn sẽ không uống loại vang hảo hạng trong một cái cốc bất kỳ cho dù điều này chẳng ảnh hưởng gì đến rượu.

Thiết kế đồ họa cũng như thế, người ta vẫn nhận được các thông điệp từ các sản phẩm đồ họa mà các designer sử dụng kỹ năng của họ để tạo ra nhưng ít ai quan tâm vì sao họ bị hấp dẫn hay làm thế nào để tạo các thiết kế đó. Designer là người tạo ra chiếc ly, không phải rượu. Rượu ngon cần chưá trong 1 chiếc ly đẹp.

Hiếm ai nhận ra đồ họa (không phải designer) dù rằng nó hiện diện ở đó, một bảng chỉ dẫn dễ hiểu, một tờ báo trình bày dễ đọc, một website mua hàng thuận tiện, một bìa đĩa cd vừa mắt, một con tem giới thiệu được cả nền văn hoá. 

Tôi biết rất nhiều người sẽ chọn mua loại xà bông có bao bì bắt mắt hơn trong quầy cho dù chất lượng chưa hẳn đã tốt hơn các nhãn cùng loại, ngay cả tôi cũng thế.

Tuy nhiên, đồ họa cũng có thể rất phù phiếm. Một tờ rơi chỉ tồn tại trong vài ngày, nó không phải là thứ càng lâu càng có giá trị như một bức tranh. Đồ họa có thể xuất hiện rất thô với tần xuất dày đặc. Nhưng đó là vì mục đích của nó, làm cho khách hàng là các chủ doanh nghiệp có thể bán được hàng. Trong xã hội tiêu thụ đầy cạnh tranh như ngày nay, hình thức bên ngoài của sản phẩm thật sự là yếu tố quan trọng. Chính vì thế nghề thiết kế đồ họa cũng trở thành một trong những nghề hot. Tuy nhiên không phải mọi sản phẩm đồ họa đều phục vụ cho mục đích thương mại, vẫn có những tác phẩm sử dụng cho các mục đích xã hội và nghệ thuật.

Định nghĩa về đồ họa trên Wikipedia có viết 

"Thiết kế đồ họa là cụm từ để chỉ một chuyên nghành thuộc về mỹ thuật. Trong đó danh từ "đồ hoạ" để chỉ những bản vẽ được hiển thị trên một mặt phẳng (đa chất liệu), và động từ "thiết kế" bao hàm ý nghĩa kiến thiết, sáng tạo. Từ đó có thể hiểu, "thiết kế đồ hoạ" là kiến tạo một hình ảnh, một tác phẩm lên một bề mặt chất liệu nào đó, mang ý nghĩa nghệ thuật nhằm mục đích trang trí, làm đẹp, phục vụ nhu cầu con người....Ngày nay, thiết kế đồ hoạ đã trở thành một ngành dịch vụ quan trọng, ảnh hưởng lớn đến hầu hết các ngành nghề khác trong xã hội. Ý nghĩa của khái niệm thiết kế đồ hoạ giờ đây thường được hiểu là tạo ra những hình ảnh như logo, quảng cáo, trang trí trên đồ vật, quần áo vải vóc... dưới sự trợ giúp của máy vi tính. Lẽ dĩ nhiên đó chỉ là một khía cạnh của thiết kế đồ hoạ. Tuy nhiên đó là khái niệm thực dụng nhất về thiết kế đồ hoạ hiện nay mà hầu như ai cũng có thể biết đến." 
Đây là một định nghĩa tương đối chính xác nhưng theo tôi đồ họa còn là 1 nghề của sự tổng hợp. Copywriter viết lời, nhiếp ảnh gia cung cấp hình ảnh và designer đồ họa là nguời kết nối các yếu tố này thành một tổng thể hoàn chỉnh.

Đồ họa là ngôn ngữ thị giác bao gồm sự cân bằng, hài hòa, hình khối, màu sắc, nội dung. Không những thế nó còn là thứ ngôn ngữ ẩn chứa nhiều biểu tượng, văn hoá và quan điểm sống. Một thiết kế có thể hấp dẫn người xem bởi cả bề ngoài và ý nghĩa nó ẩn chứa bên trong. Một designer giỏi ngoài kỹ năng còn cần kinh nghiệm và phông văn hoá tốt. Như bất kỳ ngành nghề nào, mỗi designer fải luôn tự hoàn thiện mình từng ngày. Tôi cũng thế và bạn cũng cần phải thế.

(blog meocon8689)

Xem chi tiết...

Ý kiến và trao đổi về bài giảng
Mã xác nhận:
 


12